Nieuw in de collectie: Shifting Baselines van Maaike Kramer

Business Art Service is continu op zoek naar nieuwe kunst ter uitbreiding van haar collectie. Een bijzondere nieuwe aanwinst in de collectie is het werk van Maaike Kramer, winnares van de publieksprijs van de Business Art Service Grafiekprijs 2018.

Maaike-Kramer-01-1.jpg

Maaike Kramer studeerde in 2008 af bij de opleiding Docent Beeldende Kunst en Vormgeving aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Tijdens het vak beeldende kunst op de middelbare school raakte ze geïnspireerd voor het docentschap: hoe inspireert het tot nadenken over de meest uiteenlopende vraagstukken en daagt het uit tot actief kijken naar wat er om je heen gebeurt? Na haar opleiding ging ze aan het werk als docent beeldende kunst in het KUNSTENHUIS, een cultureel centrum in Zeist en de Bilt. Gedurende haar opleiding ontdekte ze echter ook stukje bij beetje haar eigen kunstenaarschap, waardoor ze na haar afstuderen ook direct een eigen atelier huurde om dit niet uit het oog te verliezen. Tegenwoordig wordt haar aandacht nog steeds zorgvuldig verdeeld tussen lesgeven en zelf kunst maken.

Vanzelfsprekendheden bevragen

Kramers visie dat kunst moet uitdagen tot actief kijken is heel duidelijk terug te zien in haar eigen werk. Haar werk bevraagt allerlei ‘vanzelfsprekendheden’ en speelt zo met verwachtingspatronen van de toeschouwer.

De materialen beton en papier, de associaties die beide materialen oproepen en de manier waarop Kramer deze associaties op z’n kop zet, vormen een terugkerend element in Kramers werk. Volgens Maaike kan beton worden geassocieerd met vastigheid, robuuste gebouwconstructies en een bepaalde mate van monumentaliteit. Papier staat hier tegenover als een veranderlijk, schetsmatig en beïnvloedbaar materiaal. Maar niets is eenduidig: ‘een monumentale betonnen constructie is ook ooit een schets op papier geweest’ – zo benadrukt Maaike.

En juist op dit principe wil ze met haar werken de aandacht opnieuw vestigen. Wij mensen zijn snel geneigd om te wennen aan een bepaalde status quo en vervolgens de onderliggende procesmatigheid te vergeten. Daardoor staat we niet langer stil bij het feit dat we praktisch alles om ons heen ooit geconstrueerd hebben en dit nog steeds doen. Door beide materialen te combineren of de illusie van het ene materiaal in het andere materiaal te creëren, ontstaan er werken die niet zijn wat ze lijken. De toeschouwer ervaart een bepaalde mate van verwarring en wordt gestimuleerd om vérder te kijken. Maaike hoopt dat haar werken de toeschouwer hiermee aanzetten om met eenzelfde blik naar andere dingen om hem heen te kijken. Bijkomend zorgt nieuwsgierigheid er ook voor dat mensen het werk meestal willen aanraken, zo vertelt Maaike. En gelukkig mag dit in veel gevallen.

Waar Maaike met haar werken de nadruk legt op de onderliggende procesmatigheid en veranderlijkheid van de maatschappij, is het proces bij de totstandkoming van haar eigen werken ook een onmisbaar element. Door materialen in verschillende fases te bewerken, soms op verschillende locaties te werken en vooral veel ruimte te laten voor experiment, komen de werken van Maaike Kramer tot stand. Deze verschillende fases zijn nodig om de juiste gelaagdheid in de werken te brengen. Volgens Kramer is ruimte voor experiment cruciaal om uit te proberen welke ideeën wel en niet werken. ‘Af en toe werkt het niet. Die ruimte moet er ook kunnen zijn.’

Beeld: Maaike Kramer

Beeld: Maaike Kramer

4-klein.jpg
5-klein.jpg

Shifting Baselines

In de grafische werken die Kramer voor de collectie van Business Art Service maakte, komen papier en gesteente wederom samen. De werken geven ons een haast fotorealistische tweedimensionale en driedimensionale indruk van gesteente, hoewel de werken toch echt bestaan uit een inktdruk op papier. Deze illusie van gesteente die in de werken wordt opgewekt, maakt ons nieuwsgierig en laat ons bewuster nadenken over waar we nou eigenlijk naar kijken. De titel van het werk, ‘Shifting Baselines’, verwijst naar het idee dat we ons als mensen continu haast onopgemerkt aanpassen aan veranderingen om ons heen.

Het procedé voor Shifting Baselines omvat fotografie, sculptuur én grafische technieken. Het proces begint met het maken en fotograferen van een aantal sculpturale elementen. Hierna worden deze foto’s omgezet in een grafisch procedé: een Toyobo-print genoemd. Toyobo is een recente techniek waarbij een (digitale) afbeelding op een lichtgevoelige plaat wordt belicht en hier in- of op wordt gefixeerd. Zo ontstaat er volgens een nieuwe wijze een afdrukplaat die vergelijkbaar is met een linoleumsnede of een ets. Voor Shifting Baselines maakte Kramer vier verschillende Toyobo’s, waarmee ze de uiteindelijke prints druk voor druk opbouwde.

Uiteindelijk zijn er twee oplages gemaakt voor Business Art Service en is er nu de mogelijkheid deze te huren. Op de vraag wat Maaike hoopt met haar werk via Business Art Service teweeg te brengen antwoordt ze: ‘dat het op verschillende plekken gezien wordt en dat het nieuwsgierigheid opwekt. Als je bij mijn werk gaat twijfelen over wat je ziet, ga je daardoor hopelijk ook de andere dingen om je heen bevragen.’

Puck Barendrecht